O Botelo é o Rei da Mesa. Consiste nun produto cárnico embutido, elaborado con despezamentos de porco: costelas, rabo e lingua.
Troceane e adobanse: con sal, pemento, allo e orégano e se embuten no cego do porco.


Búsqueda personalizada

Historia do Botelo

Orixe do Nome do Botelo

Botelo, provén do termino latino Botellus, tripa de porco para embutir.

Botelos, pra o Amor. Afrodisiacos. Deliciosos. O Rei da Mesa.





BOTILLOS, BOTELOS Y ANDROLLAS




Celtas: A primitiva Orixe do Botelo.

O Bierzo, na época Celta, desenvolvemento unha gran gandaría porcina, debido ás favorables condicións agrícolas.
Os bosques de carballo e os castiñeiros provían a esta ampla gandaría de Landras e Castañas, resultando unha gandaría de fácil crianza.


Romanos: Os impulsores de antigo Botelo.

Pra os Romanos, o Bierzo era un Verxel ( Bergidum ) e dadas as súas condicións estratéxicas, resultaba unha zona vital pra o Imperio.
A gandaría porcina, desenvolvida polos Celtas, converteuse en primordial dadas as necesidades de alimentación dos escravos das Medulas e a necesidade de prover de víveres ás Lexións Romanas.
O desenvolvemento do Botelo, é prerromano, pero os primeiros escritos datan do Século V, onde Apicio no seu De Re Coquinaria, descríbenos a elaboración.

Monxes: Os gardiáns da esencia do Botelo.

Durante a Idade Media, o Bierzo estivo poboado por gran cantidade de Monxes e ordenes relixiosas.
Algúns estudos, apuntan como grandes precursores do Botelo aos monxes a Abadía de Carracedo, que recollerían, mellorado e perpetrado a primitiva receita, que se usaba para alimentar aos escravos extractores do ouro das Medúlas.



Templarios: Os difusores do Botelo

Outros, atribúen o seu desenvolvemento, á Orde do Temple, tan implantada na zona do Bierzo.
Nós, inclinámonos, en que ambos tiveron o seu parte, sen asignar contía, no entanto, o que resulta indiscutible, é que foron os peregrinos do Camiño de Santiago, os que serviron de elemento difusor por toda a rexión. Podes ampliar información en Templarios e Orde do Temple


O Pemento: O produto básico na condimentación do Botelo.

A condimentación actual do Botelo, só conséguese, cando no Século XVII, iníciase a plantación masiva de pementos e apréndense as técnicas de secado e molturación.
O uso do pemento, revoluciono a elaboración do Botelo, permitindo, unha maior conservación e unhas propiedades gustativas moi superiores á dos embutidos convencionais.
No libro «Ensaios poéticos en dialecto Berciano», de Antonio Fernandez e Morais escrito en 1861, podemos ver unha definición do actual botelo: Tripa ancha e curta chea de ósos e carne de porco adobados con moito pemento, que fan para a matanza.
Non debemos esquecer, que o pemento é oriúndo de América e algún deses exploradores encargaríase de traer as simientes.
Quizas algun berciano acompañante de Vasco Nuñez de Balboa, orixinario de Balboa.?
Fose quen fose, podemos concluír que a condimentación actual do Botelo prodúcese a partir do Século XVI.


Fiesta en Compludo







Método de obtención do Botelo, segundo a Denominación de Orixe: Botillo del Bierzo

A elaboración consiste nun proceso de transformación das costelas e o rabo, co seu parte de magro correspondente, procedentes do despezamento do porco, embutidas no cego do porco e na seguinte proporción: costela, mínimo 65% e máximo 90% ; rabo, mínimo 10% e máximo 20%. Así mesmo poderáselle engadir, a criterio dos fabricantes, lingua, carrillera, paleta e espinazo procedentes do despezamento do porco, nun máximo do 20% do total, non podendo superar ningún compoñente deste resto a metade dese 20%. A todos estes compoñentes engádese sal, pemento e allo, aditivos autorizados e demais especies naturais.
A elaboración e curación realízase nun período mínimo de cinco días e consta de catro fases: Selección e troceado, Adobado e embutido, secado e afumado.




Outras denominacións de produtos similares ao Botelo (Botillo)

Na zona de Veiga de Valcarce, ampliouse as variacións do Botelo:
Botelo: Nome que recibe na zona de Veiga de Valcarce, os embutidos realizados con estomago de porco.
Androlla. Reservado para os embutidos realizado cos mesmos condimentos do Botelo , e recheo soamente de carnes sen ósos.
Vejiga ou Vexiga. Reservado para o embutido realizados coa Vexiga do Porco. Existen mais variacións, talles como o Pastor.
Butelo, Botelo, Butiello. Denominacións que reciben en Galicia e Asturias.
A composición de todos eles é a mesma, pero a diferenza de textura pódese apreciar facilmente polos catadores de Botelos
Buche, Bandullo. Son produto con certa similitude, pero varia substancialmente a composición cárnica e recheo. Pódense atopar en diferentes zonas de España

icono subir



Reproducción

Permitida a reprodución, sen fins comerciais ou lucrativos, citando a fonte de procedencia: botelos.com